De Odulphusparochie in Assendelft heeft door de eeuwen heen een belangrijke rol gespeeld in het leven van onze voorouders van de familietak Van der Laan. Trouwen en rouwen, dopen en allerlei andere katholieke rituelen hebben in deze parochiekerk plaats gevonden. In dit artikel worden in het kort de belangrijkste historische feiten van de parochie weergegeven.
Zoals elders beschreven ontstond Assendelft rond de elfde eeuw, nadat de ontginning was ingezet vanuit de westelijke binnenduingebieden en woongemeenschappen op de strandvlaktes, tegenwoordig het gebied van Beverwijk, Heemskerk en Assum. De eerste Assendelftse bewoning ontstond langs de Kaaik aan de Zuiderweg in een gebied 1 km ten westen van de huidige Dorpsstraat. Daarbij werd natuurlijk ook een klein kerkje gebouwd dat van 990 tot 1190 in gebruik was. Sporen hiervan zijn in de jaren tachtig gevonden tijdens archeologische onderzoek in dat gebied. Waarschijnlijk omdat het gebied, mede door inklinking, te nat werd vertrok men rond 1190 naar een hoger gelegen gebied aan de huidige Dorpsstraat, dat veel later de naam Kerkbuurt kreeg. Ook daar werd natuurlijk een kerk gebouwd. Waarschijnlijk een houten kerk die in 1410 werd vervangen door een veel grotere stenen kruiskerk. Deze kerk verbrandde echter in 1893 door blikseminslag. De opvolger van deze kruiskerk is de kerk van de huidige Protestantse Gemeente van Assendelft. Maar diezelfde kruiskerk is tot de de Reformatie in 1582 de Katholieke thuisbasis geweest voor de familie Van der Laan. Na de Reformatie bouwden de katholieken een grote schuilkerk, op de plek waar nu de pastorie staat van de huidige St. Odulphuskerk aan de Dorpsstraat 570. Vanaf 1795 mochten de katholieken van staatswege weer openlijk naar de kerk gaan en werd overal in het land weer vele nieuwe kerken gebouwd. In 1835 werd een nieuw kerkgebouw naast de grote schuilkerk neergezet. Dit kerkgebouw was van zeer slechte kwaliteit en begon na 15 jaar al tekenen van verval te vertonen. Naast de bouwvalligheid was de kerk ook te klein geworden en in 1883 werd het plan ontwikkeld voor het nieuw huidige fraaie kerkgebouw van de Odulphusparochie.
Totdat rond 1811 de registers voor geboortes, trouw en overlijden zijn intrede deden werden dergelijke registraties bijgehouden door de kerken. Mede vanwege de geïsoleerde ligging en het van weinig strategische belang is Assendelft redelijk verschoond gebleven van oorlogsgeweld. De Katholieke archieven zijn daardoor goed bewaard gebleven en daardoor kunnen we behoorlijk ver terug gaan in de genealogie.
Een ander interessant geloofsontwikkeling in Assendelft is de verdeling van de Katholieken (noorden) en de Protestanten (zuiden). Tot de Reformatie was uiteraard iedereen in Assendelft katholiek. Toen het kerkgebouw tijdens de Reformatie werd overgenomen door de protestanten werd een katholieke schuilkerk gesticht 1220 meter ten noorden van de Protestantse kerk zoals hierboven beschreven. De Katholieke en Protestanten bleven echter nog door elkaar wonen in de zeer open bebouwingsstructuur aan de Dorpsstraat, Zeedijk en Vaartdijk. Door de ontstane grote afstanden tussen kerk en woonhuis werd gaandeweg de behoefte steeds groter om dichterbij de kerk te gaan wonen. Dus als de gelegenheid zich voordeed verhuisde men naar een dichterbij de kerk gelegen locatie. Het gevolg hiervan was dat het noorden steeds meer door katholieken werd bevolkt en het zuiden steeds meer door protestanten met een behoorlijk scherpe scheiding op de Dorpsstraat tot gevolg.
Toen men in 1835 het nieuwe kerkgebouw wilde neerzetten had men extra grond nodig omdat de beoogde kerk te klein werd bevonden. In het 1939 geschreven geschiedenisboekje over de kerk wordt dit detail als volgt omschreven: "Omdat volgens het plan van Hos de kerk wat te klein zou zijn werd besloten de lengte met 11 voet te vergrooten, en om de hierdoor ontstane grootere kosten weer te dekken, zou men de muren drie voet lager optrekken. Men moest nu echter om de grootere lengte grond bijkopen, dat toebehoorde aan Marijtje Winter, een allesbehalve gemakkelijke dame. Tegen haar gewoonte in viel ze ditmaal erg mee, en zoo kon de bouwcommissie de benoodigde grond bekomen voor 40 gulden." Deze Marijtje Winter was een voorouder van ons, 5 generaties terug! Zij was de oudmoeder van schrijver dezes, ofwel de moeder van betovergrootvader van schrijver dezes!
Twee boeken zijn geschreven over de Sint Odulphuskerk in Assendelft en hebben als bron gediend, evenals een toelichting van Gerard Kroon:
-1939 Geschiedenis van de parochie van Sint Odulphus te Aseendelft sinds haar eerste verschijnen in de historie tot op den huidige dag (J.H.M. van der Vliet)
-1989 100 jaar kerk 1889-1989; 1000 jaar parochie St Odulphus Assendelft (J.Th.P. Helmerhorst)